De Tien Geboden en poëzie

De Tien Geboden en poëzie

Poëzie wordt populairder. Dat kan ik niet met harde cijfers aantonen, ik heb het uitsluitend uit eigen waarneming. Maar De Tien Woorden vind ik daarvan één van de voorbeelden. De bundel bevat gedichten die gegroepeerd zijn rond de bijbelse Tien Geboden. Soms is het verbindingslijntje met het betreffende gebod dikker, soms dunner, maar zelfs de gedichten met een dunner lijntje geven de geboden vaak een nieuwe lading.

Dat wil niet zeggen dat alle gedichten in deze bundel een even hoog literair gehalte hebben. Dat is zeker niet het geval voor sommige gedichten die van de website DichtTalent (die één van mijn voorbeelden is dat poëzie populair is) afkomstig zijn. Maar dat ze niet altijd literaire kwaliteiten hebben geeft niet, want dan hebben ze wel weer een andere eigenschap.

Humor bijvoorbeeld, zoals blijkt uit een gedicht van Siebje over een saaie dominee die lange, saaie preken houdt en daarna nog eens een lang gebed houdt. Het gedicht (dat staat bij het gebod ‘Neem de sabbat in acht’) eindigt met de woorden:

Maar vragen om vervulling van onze wensen
dat doet hij niet nee.
Ik zou dan ook meteen, uit naam van alle mensen,
vragen, om een nieuwe dominee.

Vaak zijn de gedichten ronduit treffend. Meestal zijn die van de gevestigde dichters. Zoals Herman de Coninck van wie een gedicht werd opgenomen dat gaat over een kind van gescheiden ouders. Het is geplaatst bij het gebod ‘Pleeg geen overspel’. Dit gebod wordt in het christendom al snel moralistisch uitgelegd. Maar het gedicht van De Coninck dwingt je om vanuit kinderperspectief te kijken en dan ga je het gebod opeens weer nieuw verstaan. Het begint met de woorden:

Zes jaar heeft ze geleerd wist blijven was:
wat ouders deden, en wat alles dus ging doen:
een tafel bij een stoel, nu bij toen.
Het meervoud van geluk was: wij.

Maar het eindigt met:

Vandaag is ze gewoon twaalf.
Vier ouders, twee echt, twee stief.
Slapen gaan moet met eindeloos gezoen.
Ze wint altijd. Ze heeft geleerd wat blijven is.
Wat ouders niet en kinderen wel doen.

Woorden die raken. En dat geldt voor veel gedichten uit deze bundel. Ze vormen samen bijzonder geschikt materiaal om te gebruiken in gesprekskring of kerkdienst. Bij de bundel hoort ook een CD. Tegen een achtergrond van klassieke muziek worden alle gedichten voorgelezen.