Columns

Vreemdelingenvrees

‘Ede leeft op voet van oorlog,’ kopte dagblad Trouw vanmorgen. Wat is er aan de hand? Er is sprake van een vijandige stemming tussen de Marokkaanse gemeenschap en reformatorische bevolking. De laatste wordt getypeerd als ‘xenofoob’ en de eerste is jaloers: christenen mogen in alle rust hun geloof belijden terwijl orthodoxe moslims zich hiervoor steeds moeten verantwoorden.

Het bericht betreft de uitslag van een onderzoek naar de spanningen. Maar met dat onderzoek lijkt iets vreemds aan de hand. Want waaruit blijkt die xenofobie van de reformatorische bevolking? Uit angst voor islamisering. Maar die angst lijkt mij eerlijk gezegd wel enigszins begrijpelijk. Overlastgevende Marokkaanse jongeren vierden op uitbundige wijze de aanslagen op 9/11. De groep is bovendien verantwoordelijk voor een serie autobranden, vernielingen en bedreigingen van buschauffeurs. En daar bovenop: de gemeenschap stelde een fundamentalistische imam aan. Hoezo xenofoob?

Nu is er echter nog iets anders aan de hand. En dat maakt het onderzoek in Ede er niet doorzichtiger op. Tegenover de Marokkaanse jongeren staan extreemrechtse Londsdale-jongeren. Die zijn ook niet mis. Zij deden pogingen tot brandstichting tijdens de bouw van een moskee en afgelopen maand werd er een varkenskop neergelegd. Stuitend. Dat de boel dan vervolgens escaleert valt te begrijpen. Maar zijn de reformatorische gelovigen daar dan voor verantwoordelijk? Dat kan alleen als die Lonsdale-jongeren van reformatorische huize zijn, en dat kan ik me eerlijk gezegd niet voorstellen.

Waarom Trouw in het genoemde artikel deze vraag niet stelt is mij een raadsel. Want iets klopt er niet. Wie zorgt er nu voor een gespannen sfeer? Dat lijken mij de jongeren: Marokkaanse jongeren én Lonsdale-jongeren. Zij gaan over de schreef. Nu is het van tweeën één. Óf de Lonsdale-jongeren zijn van reformatorische huize. In dat geval mag de reformatorische bevolking erop aangesproken worden. Maar dan ook de Marokkaanse gemeenschap. Gelijke monniken, gelijke kappen. Óf de Lonsdale-jongeren zijn niet van reformatorische huize. Maar in dat geval wordt het nog onbegrijpelijker dat alléén de reformatorische bevolking wordt aangesproken!

Vanwaar deze eenzijdigheid? Er is slechts naar te gissen. Zou het kunnen zijn dat het gemakkelijker is om te wijzen naar reformatorische christenen? Ook cabaretiers nemen liever christenen op de hak dan moslims – bang als zij zijn voor tegenreacties van moslims. Die hoef je van reformatorische christenen niet te vrezen. Dat maakt hen tot een gemakkelijk mikpunt.

Of heeft Trouw het onderzoek in haar berichtgeving verwrongen weergegeven? Ik weet niet wat het geval is. Wel weet ik dat het oordeel ‘xenofoob’ wel heel gemakkelijk geveld wordt. Natuurlijk: ook de Bijbel keert zich tegen vreemdelingenangst. Juist reformatorische gelovigen weten dat als de beste. Maar het staat niet in de Bijbel omdat het zo vanzelfsprekend zou zijn om vreemdelingen niet te vrezen. Dan zouden wij het zonder de Bijbel ook wel weten. Het staat in de Bijbel omdat het zo moeilijk is om je er aan te ontworstelen. Dat blijkt ook in Ede het geval.

(Artikel in Trouw lezen? Klik hier)