Columns

Gods hotline

Kunstenaar Johan van der Dong bedacht een jaar geleden een opmerkelijk project: een telefoonlijn met God. Mensen konden naar een nummer bellen en een boodschap inspreken. De boodschappen werden door de kunstenaar niet beluisterd, want – aldus Van der Dong -: ‘De boodschappen zijn privé. Je kunt hen vergelijken met gebeden, die zijn ook alleen maar te beluisteren door God.’

Aanstaande zondag wordt het project afgesloten. Meer dan 250.000 mensen hebben het afgelopen jaar Gods voicemail ingesproken. Ik heb het even snel uitgerekend op mijn rekenmachine: dat zijn er zo’n 685 per dag! Kennelijk voorzag deze mogelijkheid in een behoefte. Maar welke behoefte precies? Niemand zal dat ooit te weten komen: de berichten zullen zondag gewist worden. Maar ik doe een poging tot verklaring.

Er zullen ongetwijfeld mensen uit nieuwsgierigheid gebeld hebben, benieuwd als zij waren naar wat er te horen was. Er zullen ook mensen gebeld hebben die elke kunstuiting interessant vinden. Maar een groot deel van de bellers zal gebeld hebben om daadwerkelijk een boodschap voor God in te spreken. TNT-post krijgt ook talloze brieven gericht aan God. Die worden doorgestuurd naar de EO, waar de dienst ‘Nazorg’ de brieven opent en zo nodig actie onderneemt.

Boodschappen aan God dus. Maar heb je daar een voicemail voor nodig? Nee, natuurlijk niet. Dat vindt ook de kunstenaar. ‘God kan overal en altijd bereikbaar zijn,’ zegt hij. Maar hij wilde deze gedachte tastbaar maken. Het bood mensen een vorm om tegen God te praten. Een vorm die zijzelf misschien moeilijk konden vinden. God overal en altijd bereikbaar? Hoe dan? Waar dan? Via de hotline van God!

Ik heb zelf ook nog een voordeel van de hotline bedacht: het hardop uitspreken van je boodschap. Dat zijn de meeste mensen niet gewend. Als ze bidden, bidden ze in stilte. Dat was ik ook zo gewend. Tot iemand mij vertelde van een kloosterweekend over het thema ‘gebed’. Deelnemers kregen de opdracht om op een stil plekje in het bos hardop tegen God te spreken. Het had mijn zegsvrouw enorm goed gedaan.

Ik ben dat ook gaan doen. En het heeft mij ook geholpen. Wie hardop bidt moet onder woorden brengen wat er in zijn hart leeft. Dat maakt een mens ‘heler’. Want pas wanneer je iets onder woorden brengt, merk je pas goed: dit ben ik. Maar het gaat nog verder. Hardop uitspreken wat er in je leeft, maakt de relatie met God directer. Je moet een schaamte overwinnen (hardop tegen God spreken? wat raar!). Maar wie die schaamte overwint, geeft zichzelf nog meer uit handen. En jezelf uit handen geven is de essentie van het gebed.

Komende zondag wordt de hotline met God afgesloten. Jammer. Er hadden misschien nog meer mensen via deze weg kunnen leren hoe heilzaam het is om de dingen hardop tegen God te zeggen. Maar de kunstenaar heeft gelijk: je kunt Gods hotline overal inspreken, waar en wanneer je maar wilt.