Columns

Creatief lenen

Elke beheerder van een website heeft inzicht in de statistieken van zijn site. Je kunt daarin bijvoorbeeld lezen hoe hoog de bezoekersaantallen zijn, of wanneer zij je site bezocht hebben en via welke zoektermen ze er zijn gekomen. Die gegevens zijn soms onthullend.

De statistieken van november gaven voor mijn site aan dat er vooral gezocht werd naar gegevens over de laatste zondag van het kerkelijk jaar. Voor degenen die dat niet weten: dat is een zondag in november waarop in veel protestantse kerken de overledenen worden herdacht – een belangrijke zondag. Negenentwintig bezoekers kwamen op mijn site toen zij de woorden ‘laatste zondag van het kerkelijk jaar’ intypten. Anderen gebruikten voor diezelfde zondag weer andere zoektermen. En kennelijk waren er al in november mensen bezig met de Kerst, want vijftien bezoekers zochten naar ‘midden in de winternacht ging de hemel open’!

Wie zitten er achter deze cijfers? Dat zeggen de statistieken natuurlijk niet, maar ik heb wel een vermoeden. Ik denk dat het vooral collega’s zijn die op zoek zijn naar materiaal. Dat vermoeden wordt ondersteund door het lijstje meest gedownloade preken. Als er weer een kerkelijke feestdag aankomt, zie je dat preken die in voorgaande jaren op deze dagen gehouden werden populair worden. Kennelijk zijn er collega’s op zoek naar inspiratie.

Is dat erg? Welnee, natuurlijk niet. Ook ik leen weleens van een collega. En bovendien wil het niet altijd zeggen dat lezen van andermans werk ook altijd het kopiëren van andermans werk inhoudt. Het lezen kan ook bedoeld zijn om een zetje te krijgen om zelf in beweging te komen in een eigen richting. Een soort warming-up.

Toch gebeurt het wel: het overnemen van preken. Ds. Buskes vertelde ooit dat een kerkganger hem na kerktijd aansprak: ‘Dominee, u heeft een preek gebruikt van Abraham Kuyper.’ ‘Dat klopt,’ zei Buskes, ‘maar Kuyper had hem weer van Gunning.’ Die preek zou ik nu weleens willen lezen! Die moet wel heel goed zijn!

Pas geleden werd ik door een mevrouw gemaild: of zij een preek van mijn site mocht gebruiken in het verzorgingshuis waar zij weleens de dienst leidt. Ik vond dat erg attent van die mevrouw. En natuurlijk mocht zij dat. Maar ik ben ervoor om het zoveel mogelijk in eigen woorden te zeggen. Wát we zeggen is meestal niet nieuw (na bijna 2000 jaar preken), maar het hóe moet telkens in taal veroverd worden. Zul je zien dat iemand mij binnenkort snapt op een gepikte zin of gedachte.