Columns

Hulde aan de preekvoorziener

Vanaf februari beginnen ze al te bellen: de preekvoorzieners. U kent het woord ‘preekvoorziener’ niet? Even uitleggen dan. Preekvoorzieners zijn mensen die voor hun kerkelijke gemeente op zoek gaan naar gastpredikanten. Ze doen dat voor de zondagen waarop geen eigen predikant beschikbaar is. Dan moet er dus iemand van buitenaf komen. Met een jaarboekje gewapend, met daarin de gegevens van alle predikanten, gaan ze telefonisch aan de slag. Vanaf februari gaan de meesten al bellen voor de vrije zondagen van het jaar daarop.

Eigenlijk een vreemd woord, realiseer ik me opeens: preekvoorziener. Je zou zeggen: het zijn domineevoorzieners. Of: invullers van dienstroosters. Maar nee hoor, de kerkdiensten en voorgangers worden teruggebracht tot wat voor protestanten de kern is: de preek. Als er maar een preek is, daar gaat het om. De dienst zelf is kennelijk niet meer dan de omlijsting. En een liedje opgeven kan iedereen. Maar preken – daar heb je een dominee voor nodig. En dus gaan ze op zoek.

Ze zijn dat in de loop der tijd steeds vroeger gaan doen. Vroeger startte het visseizoen zo tegen de zomer. Maar gisse preekvoorzieners die de beste vissen wilden vangen gooiden steeds vroeger hun hengel uit. In deze competitie om elkaar steeds vroeger af te zijn, zijn we nu dus al bij februari aanbeland. En let wel, dan praten we over afspraken die voor het kalenderjaar daarop gemaakt gaan worden! Ik weet dus bijvoorbeeld nu al waar en hoe laat ik op 28 augustus 2011 moet preken, namelijk in Ridderkerk om 9.30 uur.

Die afspraak is overigens nog maar kort geleden gemaakt. Want de talloze telefoontjes van preekvoorzieners heb ik vanaf februari steeds gepareerd met de mededeling dat ik mijn preekrooster (het overzicht van diensten in mijn eigen gemeente) nog niet had. Pas aan de hand van dat rooster kan ik zien wat ik kan weggeven. Ons rooster was pas in april af. ‘Nee, ik heb het nog niet,’ moest ik dan ook steeds verkopen. ‘Wanneer hebt u het wel?’ – ‘In april’. In gedachten zag ik dan steeds een wat gestresste preekvoorziener met een opengeslagen jaarboekje ijverig noteren wanneer hij of zij terug kon bellen.

Ik heb grote bewondering voor deze stille krachten van het kerkelijk werk. Want meestal is er bij predikanten zoals ik weinig te vangen. Ik heb namelijk wel een aantal vrije zondagen, maar een gedeelte daarvan wil ik echt vrijhouden. En bovendien doe ik al jaren geen avonddiensten meer, ontmoedigd door het kleine hoopje kerkgangers. Maar – de preekvoorzieners zijn blij met elke dienst die je weg kunt geven.

Ronduit sneu wordt het wanneer preekvoorzieners keurig op de afgesproken dag bellen, maar net iets te laat zijn: anderen zijn hen dan voor geweest, je bent uitverkocht. Ik hoor ze dan weleens korzelig reageren. Ze moeten het gevoel hebben dat ze aan het lijntje zijn gehouden. Dat is niet zo, maar ik kan dat gevoel begrijpen. ‘Misschien mag ik volgend jaar nog eens proberen,’ zeggen ze dan soms. En dat mag dan natuurlijk altijd. Want ik heb grote bewondering voor dit op de achtergrond opererende maar ozo vasthoudende gilde!