Columns

De Tour van Jan Jansen (85)

Afgelopen zondag was het 40 jaar geleden. Toen ging in het gezin waarin ik opgroeide voor het eerst op zondag de Tv aan voor de sport. Voordien was daar geen sprake van. Je keek misschien hooguit naar een kerkdienst of een ander eerbiedwaardig programma. Maar niet naar de sport. Dat zou neerkomen op het schenden van de zondagsrust en dat was taboe. Maar dat taboe werd bij ons thuis doorbroken op de zondag dat Jan Jansen de Tour de France zou kunnen gaan winnen.

Of er vooraf tussen mijn ouders over gesproken was, weet ik niet zeker. Ik denk het wel. Het was min of meer af te leiden uit de woorden die mijn vader die bewuste middag gebruikte. Hij zei namelijk (het staat in mijn geheugen gegrift): ‘Je kunt ervan vinden wat je wilt, Nellie, maar ik kijk toch’, en draaide resoluut de Tv-knop op (je had nog geen drukknop of afstandbediening). Nadat de Tv was opgewarmd stroomden de verboden beelden de huiskamer binnen. Die middag zagen we Jan Jansen de Belg Herman van Springel kloppen en de Tour winnen.

In een geladen sfeer, dat wel. Want mijn moeder bleef het er niet mee eens. Ze zat te mokken. Ze komt dan ook uit een wat zwaarder nest dan mijn vader, moet u weten. Bij hem thuis geloofden ze in een God die de zon wel in het water kan zien schijnen. Maar mijn moeder was zwaarder op de hand. Daarom was ze boos. Niet alleen vanwege de sport, vooral vanwege het feit dat pa die middag ook thuis bleef uit de kerk. Het hek zou van de dam zijn, meende ze.

Ze kreeg voor een groot deel gelijk. Het smaakte naar meer. De Tv ging vanaf die zondag vaker aan voor de sport. ‘Sport in beeld’ (de voorganger van Studio Sport) werd zelfs vast onderdeel van de zondag. De voetbalwedstrijden van Ajax en Feijenoord werden op de voet gevolgd. En mijn ouders gingen nog lang twee keer naar de kerk, maar wij als kinderen op den duur ’s middags niet meer.

Mijn kinderen groeien op in een heel andere wereld. Zij malen niet om al dan niet kopen of sporten op zondag. Zulke kwesties horen bij inmiddels vergeten cultuur. En mijn ouders? Ook zij zijn veranderd. Mijn moeder is meegegroeid met de kinderen. En pa heeft z’n belangstelling voor de sport voor een groot deel verloren. De romantiek is er voor hem af. Ik denk dat hij niet eens weet dat Sastre afgelopen zondag de Tour heeft gewonnen. Maar beiden zullen op zondag overigens nog steeds nooit iets kopen of uit eten gaan. Ze hebben dus een zekere vormvastheid weten te behouden. Ma kreeg dus niet helemaal gelijk.

Maar ik moet nog wel eens denken aan die historische zondag van lang geleden. Historisch, niet omdat een Nederlander voor het eerst de Tour won, maar omdat mijn vader met een lichte draaiing van zijn hand de knop omzette naar een nieuw tijdperk. Het vorige was voorgoed voorbij. Toen ik een 40 jaar ouder geworden Jan Jansen afgelopen zondag bij Mart Smeets zag zitten, dacht ik: ‘Daar zit de schuldige.’