Columns

Het fotografenbankje (88)

In veel kerken mag tijdens de diensten niet gefotografeerd worden. In de onze wel. Ik spreek dan over doop- en trouwdiensten. Wij zijn daar dus ruimhartig in. Maar ik moet bekennen: ik zelf steeds minder. Dat heeft te maken met het gedrag van fotografen. Nu moet ik daar meteen aan toevoegen: met professionele bruidsfotografen zijn er meestal geen problemen. Na afloop van een dienst blijken zij tientallen foto’s te hebben geschoten terwijl ik niet eens had gemerkt dat zij er waren. Maar in toenemende mate word je als predikant geconfronteerd met een zootje ongeregeld. Ik zeg het maar zoals het is. En die ontwikkeling is al langer aan de gang.

Ik kan me de eerste keer dat voor mij de maat vol was nog goed herinneren. Het was tijdens een huwelijksdienst. De fotograaf had mij al een aantal keren hinderlijk voor de voeten gelopen. En tijdens een gebed had hij de camera op mijn hoofd gericht alsof hij mij onder schot hield. Maar wat er tijdens de preek gebeurde, spande de kroon.

De preek hield ik niet op de preekstoel, maar ervoor – achter een lessenaar. Achter mij was de trap van de preekstoel. Tijdens de preek ging de fotograaf achter mij de trap op om vanaf de preekstoel een aantal foto’s te maken. Ik deed alsof mijn neus bloedde en ging onverstoorbaar verder. Maar een paar minuten later maakte ik uit de gezichten van mijn gehoor op dat er achter mijn rug iets gaande was. Ik keek om: de fotograaf bleek pal achter mij op de trap van de preekstoel te zitten. En kennelijk had hij even een pauze genomen, want met zijn hand onder zijn hoofd zat hij ongeïnteresseerd de kerk in te kijken. Toen ben ik voor het eerst uit mijn rol gevallen. ‘Was u van plan daar te blijven zitten?’ vroeg ik. ‘Ja, waarom niet?’ vroeg de man. Zijn verbazing klonk nog oprecht ook. ‘Nou, ik vind het nogal storend. U leidt op die manier mij en de andere mensen af. Ik wil graag dat u ergens anders gaat zitten.’

Ik schrok een beetje van mijn eigen verontwaardiging. Maar hij liet mij geen andere keuze. Veel fotografen hebben geen antenne voor wat er in een kerkdienst gebeurt. Ze lopen door de kerk alsof ze de eerste de beste voetbalwedstrijd aan het vastleggen zijn. Mijn interventie was natuurlijk niet leuk voor het bruidspaar. Daarom geef ik sindsdien tijdens het voorbereidingsgesprek nog nadrukkelijker instructies voor het gedrag van fotografen. Maar laatst scheelde het niet veel of het was opnieuw gebeurd.

Het was bij een doop. Deze fotograaf liep niet alleen heen en weer te rennen, hij bestond het om, terwijl de doopplechtigheid gaande was, de positie van de doopouders hardop en met gebaren te regisseren. Ik raakte er zelf door van mijn à propos. Toen was de maat vol. Ik heb er die dienst niets van gezegd. Maar ik heb mijn maatregelen getroffen. Een fotograaf die onbekend is met kerkdiensten? Dan hebben we sinds kort het fotografenbankje. Althans, zo heb ik het gebombardeerd. Het is een klein bankje op een van de voorste rijen. Je hebt er mooi zicht op wat er gebeurt. Daar kunnen ze gaan zitten. En: er niet vanaf. We laten de heilige momenten niet meer kapot fotograferen.