Columns

Senseo (17)

Als dominee kom je veel bij de mensen thuis. Je signaleert dan ook als eerste de trends in de leefwereld van mensen. Zo zag ik in de vroege jaren 80 de eerste videorecorder in een huiskamer staan. Een tijdje later merkte ik hoe de CD aan zijn opmars begon. Vervolgens was ik getuige van de hoge vlucht die de magnetron nam. O ja, en natuurlijk de computer niet te vergeten.

Maar het laatste snufje techniek dat zo’n beetje alle huizen stormenderhand heeft veroverd is de Senseo: het ontzettende handige koffiezetapparaat met de zogenaamde pads. Met dat apparaat heb ik als huisbezoeker het meest direct te maken, want er wordt ook voor mij koffie mee gemaakt. ‘Kopje Senseo, dominee?’

Iedereen heeft dus tegenwoordig zo’n apparaat. Wij hebben er thuis zelf ook één. Toch betreur ik deze ontwikkeling, hoe tegenstrijdig het misschien ook klinkt. Waarom? Omdat de koffie nu overal hetzelfde smaakt! De naam Senseo heeft dan misschien te maken met het strelen van de zintuigen. Ik ontdek er tenminste het latijnse woord sensibilis (‘met de zintuigen waarneembaar’) in, of het Engelse sense (‘zintuig’ of ‘gevoel’). Maar het is allemaal eenvormigheid wat onze zintuigen bereikt.

Dat was met het oud-vertrouwde koffiezetapparaat wel anders! Elk kopje koffie droeg de handtekening van de maker. Bij de één was het slap, bij de ander juist sterk, en bij een derde was het zo sterk dat er gekookt water bij moest. Af en toe ontdekte je in de koffie een zweem van vanille. Weer een ander zwoer bij een puntje Buisman. Niet dat het overal even goed was. Ik heb ook wel koffie voorgezet gekregen van de dag ervoor, speciaal voor mij opgewarmd in…de magnetron! Maar – elk huis had z’n eigen recept.

Nu is het overal hetzelfde kopje koffie. Ik geef toe: de Senseo scheelt tijd. Wanneer voorheen de heer of vrouw des huizes de keuken in dook om koffie te maken, kon het even duren. Bij sommigen zelfs zó lang dat ik er op den duur achteraan ging en het gesprek maar alvast in de keuken startte. Maar nu is de koffie in een mum van tijd klaar. Je zou zeggen: iedereen blij. Maar ik dus niet. Soms lijkt een gemeentelid er ook zelf mee te zitten. Laatst zei iemand: ‘Het is wel Senseo – ik hoop niet dat u dat erg vindt.’ Die vraag werd mij vroeger alleen gesteld als er uitsluitend instantkoffie in huis was.

Onze hele westerse samenleving lijdt onder één grote gelijkschakeling. Loop door een willekeurige stad en je ziet dezelfde winkelpuien. In Breda, Woerden of Amsterdam: overal Blokker, Mediamarkt, C&A en noemt maar op. Maar dezelfde soort eenvormigheid heeft nu ook onze huizen en keukens bereikt: we drinken allemaal exact dezelfde koffie. Wat een treurigheid! Sla ik de Senseo dan af? Nee, want treurigheid vraagt juist om een troost. Welke dan ook. Zo sensitief ben ik dus ook weer niet.