Preken

Preken

'Oud-worden willen we allemaal, maar oud-zijn is een ander verhaal.' Het is een van de gevleugelde uitdrukkingen over de ouderdom. Dat we gemiddeld steeds ouder worden is een zegen. Maar het oud-zijn wordt niet altijd als de meest gezegende perioden beleefd. En het geloof dan? Biedt dat geen troost en kracht? Dat moet je niet te snel zeggen. Deze preek gaat over Psalm 71 - een lied dat niet zonder hoop is, maar dat de aanvechtingen tijdens de ouderdom ook niet wegstopt.
Vergeving is een van de kernthema's van het christelijk geloof. Naast het bestaan als zodanig is het Gods grootste geschenk. We zijn er niet alleen, we mógen er ook zijn. We worden aanvaard met al onze schaduwzijden. Een soft thema? Dan moet je het het evangelie maar eens lezen. Dan merk je dat de Bijbel op dit punt iets anarchistisch heeft. Deze preek gaat over de ontmoeting van Jezus met een schurk-eersteklas.
Er is een middeleeuws verhaal getiteld ‘Elckerlyc’. Het gaat over een man die door zijn levenswijze de toorn van God wekt. Daarom geeft God hem de opdracht als boetedoening een pelgrimsreis te maken. De uitkomst van die reis staat vast: het is de dood. Onderweg moet hij leren anders te leven. Wel mag Elckerlyc iemand uitnodigen om hem te vergezellen. De een na de ander weigert. Maar hij vindt uiteindelijk toch het juiste gezelschap: deugdzaamheid gaat met hem mee. Een eenmaal aan het eind van zijn reis gekomen, brengt een engel Elckerlyc bij God.
Als ik een huwelijksviering mag leiden, laat ik de partners ter voorbereiding altijd een brief aan elkaar schrijven. In die brief brengen zij onder woorden wat zij in de ander bewonderen en liefhebben en hoe zij hun beider toekomst zien. Die brief mogen zij niet aan de ander laten lezen voordat ze bij mij op voorgesprek zijn geweest. Tijdens dat voorgesprek lezen zij die brief hardop aan elkaar voor. Dat is altijd een bijzondere gebeurtenis. Vrijwel altijd worden er prachtige dingen gezegd die de ander ontroeren.

Recente Stukken

Alle artikelen →
  • Boek

    Ontspoord zionisme

    Een boek met de titel ‘Israel: What Went Wrong’ verwacht je misschien niet van een man die werd geboren in een kibboets en die tijdens de Yom Kippoeroorlog diende in het leger van Israël. Maar het is zo. Het staat een vlammend betoog tegen het huidige Israël bepaald niet in de weg.

  • Boek

    De taal is ziek

    Bijna gelijktijdig met haar overlijden verscheen van dichteres Lieke Marsman (1990-2026) haar laatste bundel. Nu ja, ‘bundel’ suggereert dat het een bundeling is van afzonderlijke gedichten. Dat is niet het geval. Het is één doorlopend dichtwerk. Van grote allure.

  • Column

    Literaire bedevaart

    We zijn een week in Noord-Groningen. Voor mij is dat de streek van de dichter C.O. Jellema. Hij woonde er en schreef er menig gedicht over. Zo’n week Noord-Groningen is dan een kans: ik zette een literaire bedevaart op het programma.

  • Boek

    Nobelprijswinnaar Jon Fosse maakt opnieuw indruk

    Wie nooit iets van Jon Fosse las, heeft nu een instapmogelijkheid: de roman ‘Vaim’. Nobelprijswinnaar Fosse werd in Nederland bekend met zijn ‘Septologie’: een kloeke roman in zeven delen - een beetje veel als kennismaking. Maar met zijn nieuwste roman biedt Fosse in 142 pagina’s een staalkaart van zijn kunnen.

‘Dat is een toffe gast, zeg!’ – ‘Het was een tof feest’ – ‘Jij hebt een tof shirt, man!’ ‘Tof’ – je hoort het woord nog vaak, vooral onder jonge mensen. ‘Tof’ – het is het eerste woord dat bij God opkwam toen hij keek naar wat hij gemaakt had. ‘En God zag dat het tof was.’ Want ‘tof’ is het Hebreeuwse woord voor ‘goed’. Het is het sleutelwoord in het eerste scheppingsverhaal. Het eerste? Ja, want er zijn er minstens twee. ‘Hoe kan dat?’ vraagt u misschien. Wel, dat kan omdat scheppingsverhalen de vrucht zijn van gelovige verbeeldingskracht.
Het woord 'schuld' kom je mijn soort kerken niet zoveel meer tegen. We zijn, denk ik, bang elkaar schuld áán te praten. Vroeger gebeurde dat al teveel. Toch kent de Bijbel - net als alle grote kunst - de belangrijkste thema's van het leven: liefde, dood en...schuld. Deze zondag stonden twee Bijbelgedeelten centraal die draaien om het thema 'schuld'. Hoe ze te lezen? Vergeten? Iedereen voelt: dat kan niet.
De evangelist Lucas kent twee versies van het verhaal van Hemelvaart. Ze komende beide grotendeels overeen. Maar er zijn accentverschillen. In zijn evangelie is - in tegenstelling tot de versie in Handelingen - sprake van een zegen. Het was het laatste dat zijn leerlingen van hem zagen: hen zegend ging hij van hen heen.
In deze dienst lazen we 1 Petrus 2, 11-25. Daarin spreekt de apostel over vrijheid. Hij heeft het voornamelijk over innerlijke vrijheid. Enerzijds een actueel onderwerp, maar anderzijds rekt de apostel die innerlijke vrijheid zover op dat het ook weer vragen oproept. Zo spreekt hij over slaven die zich moeten onderwerpen aan hun eigenaars - ook als die hen onrechtvaardig behandelen. Kortom, een Bijbelgedeelte met twee kanten. De preek over dit Bijbelgedeelte heeft de vorm van een antwoordbrief aan Petrus.
Als hemelingen stervelingen ontmoeten valt hen op hoeveel angst er op aarde is. Talloze malen moeten boodschappers van God de mensen geruststellen met de woorden 'Wees niet bang!' Zo is het ook in het Paasverhaal. De woorden komen er zelfs twee maal voor. Maar waarvoor zijn de mensen dan zo bang?
In deze dienst werd belijdenis gedaan. De lezing was Matteüs 26, 36-46. Het verhaal vertelt hoe de discipelen van Jezus indommelen als hun Heer in diepe vertwijfeling is. Het verhaal laat zien hoe kwetsbaar geloven kan zijn: het kan zomaar wegzakken of indommelen. Niet zo'n vrolijk verhaal in een dienst waarin jonge mensen belijdenis doen. Hoewel, er gaat ook een bemoedigende boodschap in schuil.